0058
ΑΝΑΓΚΕΣ
0093
ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ
0807
ΔΡΑΣΕΙΣ
0448
NEWS
FROM ICONIC TO PRAGMATIC

Αστικός σχεδιασμός αναβάθμισης Θεσσαλονίκης από φοιτητές

26/05/2011
πηγή: PARALLAXI

 

Μία πιο συγκεκριμένη συζήτηση σχετικά με τον αστικό χώρο της Θεσσαλονίκης. Έτσι οργανώθηκε ένα εργαστήριο αστικού σχεδιασμού εντοπισμένο στις ποιοτικά υποβαθμισμένες περιοχές της ανατολικής Θεσσαλονίκης, με στόχο το εφικτό στη μικρή κλίμακα του δημόσιου χώρου της. Οι συμμετέχοντες θα ήταν φοιτητές του Τμήματος Αρχιτεκτόνων με υπεύθυνους επιβλέποντες ορισμένους καθηγητές του Τμήματος Πολεοδομίας Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Α.Π.Θ. και του Τμήματος Μηχανικών Χωροταξίας και Ανάπτυξης του Α.Π.Θ.

Με την υποστήριξη του Δήμου, ως χώρος εργασίας ορίστηκε το Κέντρο Αρχιτεκτονικής του Δήμου Θεσσαλονίκης στην οδό Αγγελάκη. Η ανάρτηση των αφισών σε διάφορα σημεία της αρχιτεκτονικής σχολής και η δημιουργία του blog (iconictopragmatic.Blogspot.Com) αποτέλεσαν τα βασικά εργαλεία για τη δημοσιοποίηση του εργαστηρίου. Έγινε η επιλογή 34 φοιτητών από τους οποίους και σχηματίστηκαν 13 ομάδες εργασίας. Η διάρκεια του εργαστηρίου ορίστηκε σε 3 διαδοχικά τριήμερα, με συγκεκριμένη κλιμάκωση ανάμεσα στα διαφορετικά “επεισόδια”. Στο πρώτο επεισόδιο (11-13/03), την αγωνία και την αμηχανία της συνάντησης γνωριμίας διαδέχθηκαν η διάθεση συνεργασίας και η προθυμία για δημιουργική δουλειά. Πραγματοποιήθηκαν οι εισαγωγικές και κατευθυντήριες διαλέξεις των υπευθύνων, ενώ οι ομάδες επέλεξαν τις περιοχές μελέτης τους, τις οποίες επισκέφθηκαν την επόμενη μέρα για τον εντοπισμό των αδυναμιών και δυνατοτήτων τους. Η λήξη του πρώτου επεισοδίου σημειώθηκε με τις παρουσιάσεις των αναλύσεων των περιοχών με τα αρχικά ερεθίσματα για τις σχεδιαστικές προτάσεις.

Κατά το δεύτερο επεισόδιο (18-20/03), οι φοιτητές άρχισαν να συγκεκριμενοποιούν τους συλλογισμούς τους και να εικονοποιούν τις σκέψεις τους. Συγχρόνως οι συμβουλές και διορθώσεις των υπευθύνων βοήθησαν στην αναλυτικότερη επεξεργασία των προτάσεών τους. Μετά από την προγραμματισμένη παύση των δύο εβδομάδων, μπήκαμε στην τελική ευθεία με το τελευταίο επεισόδιο (7-10/03) του εργαστηρίου. Την πρώτη ημέρα είχε προγραμματιστεί μία πολύωρη συνάντηση με τους αρχιτέκτονες του Δήμου για να δοθούν συγκεκριμένες κατευθύνσεις όσον αφορά στην εφικτή διάσταση των λύσεων.

Το πρωί της Παρασκευής 8ης Απριλίου, έφτασε ο David Sim από το Christchurch της Νέας Ζηλανδίας μετά από 35 ώρες σε 5 διαφορετικές πτήσεις. Παρά την εμφανή του κούραση έκανε εύστοχες παρατηρήσεις σε κάθε ομάδα ξεχωριστά. Το πρωί του Σαββάτου είδε και φωτογράφησε διάφορα μέρη της πόλης, ενώ στο Κέντρο Αρχιτεκτονικής οι ομάδες προετοίμαζαν τις τελικές παρουσιάσεις της επόμενης μέρας. Στη διάλεξη που έδωσε στο νέο κτίριο του Μεγάρου Μουσικής, 750 άνθρωποι ήταν εκεί για να τον ακούσουν να μας μεταφέρει πέρα από τις εμπειρίες του και την αύρα του από την Κοπεγχάγη. Η πολυπληθής προσέλευση εντυπωσίασε ακόμα και τον ίδιο.

Την Κυριακή, τελευταία μέρα του μικρού μας ταξιδιού, οι τελικές παρουσιάσεις των ομάδων διήρκησαν συνολικά 4,5 ώρες. Ο David ήταν άμεσος, επικοινωνιακός, ευαίσθητος στην κρίση του. Αρχικά είχε αποφασιστεί η επικρατέστερη ομάδα να ταξιδέψει ως την Κοπεγχάγη να γνωρίσει από κοντά το έργο των Gehl Architects και να βιώσει την εμπειρία της Κοπεγχάγης που μας περιέγραψε στη διάλεξή του ο David. Το πάθος και η συνολική εικόνα των ομάδων στο εργαστήριο έδωσαν τα κίνητρα για κάτι “γενναιότερο” και τελικά αποφασίστηκε να ταξιδέψουν όλοι οι συμμετέχοντες του workshop στη Δανία εντός του προσεχούς καλοκαιριού. Το τέλος της Κυριακής ήταν συγκινησιακά φορτισμένο, όπως λίγα εργαστήρια σχεδιασμού είναι στην “αποφώνησή” τους.

Το πρωί της Δευτέρας, στο δρόμο προς το αεροδρόμιο, είχαμε ξεχάσει πως ο David ήταν καλεσμένος μας, έμοιαζε πλέον με φίλο. “Σας περιμένω στην Κοπεγχάγη” είπε και κατευθύνθηκε προς τη θύρα αναχώρησης. Ήταν ένα εργαστήριο με σκληρή δουλειά από όλους, που μας γέμισε με ελπίδες για το τι μπορεί να καταφέρει μία μικρή συλλογικότητα σε σύντομο χρονικό διάστημα.

•  Η υλοποίηση του εργαστηρίου επετεύχθη με τη συνεργασία και παρακολούθηση των: Αλέκας Γερόλυμπου (καθηγήτρια), Κικής Καυκούλα (τ. Αναπληρώτρια καθηγήτρια), Εύης Αθανασίου (επίκουρος καθηγήτρια), Χάριτος Χριστοδούλου (λέκτορας) από τον Τομέα Πολεοδομίας, Τμήμα Αρχιτεκτόνων απθ και Αθηνάς Βιτοπούλου (λέκτορας), και Απόστολου Παπαγιαννάκη (επίκουρος) από το Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας και Ανάπτυξης, απθ, με την υποστήριξη των αρχιτεκτόνων: Αθηνάς Λαζαρίδου και Πέτρου Λαζαρίδη.

2. Πράσινη “αρτηρία”

Αδιάνοικτο τμήμα της Αγίου Δημητρίου

(Έλλη Κούτσελου, Ελένη Μαργαρίτη, Νεφέλη Χαρχαρ)

Αντιμετωπίζουμε μία αδιάνοικτη αρτηρία που έχει καταλήξει να χρησιμοποιείται ως ασχεδίαστος χώρος στάθμευσης. Θέλοντας να ενώσουμε τα δύο ρέματα της περιοχής και να δώσουμε στη γειτονιά ένα συνεχή υπαίθριο χώρο, χρησιμοποιώντας το ανάγλυφο για να περιορίσουμε σημαντικά την κίνηση και τη στάθμευση των οχημάτων αλλά και για να δημιουργήσουμε τους απαραίτητους για δραστηριότητες χώρους. Τα σταθμευμένα αυτοκίνητα “στοιβάζονται” σε ημιυπαίθρους χώρους επί της οδού Λαμπράκη, στεγασμένους με ελαφρυές ξύλινες κατασκευές. Με τη χρήση μηχανικών συστημάτων μπορούμε να στεγάσουμε τα οχήματα που σήμερα καταλαμβάνουν ολόκληρο σχεδόν το χώρο. Δεδομένου ότι το διανοιγμένο βόρειο τμήμα της Αγίου Δημητρίου εξυπηρετεί περιστασιακή κίνηση που θα μπορούσε να απορροφηθεί από τις γειτονικές οδούς, άρα και η υπόλοιπη οδός δεν χρειάζεται να διανοιχτεί, αποφασίζουμε να αντιμετωπίσουμε το χώρο ως ενιαίο και τον αποδίδουμε στους πεζούς και τους ποδηλάτες. Τα γειτονικά σχολεία μπορούν να επωφεληθούν και να φέρουν το πάρκο μέσα στην αυλή τους. Η γειτονιά μπορεί να αποκτήσει το δημόσιο χώρο που της λείπει.

3. Στάση Ευκλείδη

Αναπτύσσοντας ένα δίκτυο γειτονιών και ελεύθερων χώρων

(Δημήτρης Αγγέλης, Τατιάνα Αγγιστριώτη, Ελένη Τολιοπούλου)

Εξερευνώντας τη περιοχή γύρω από την Αρχαιολογικού Μουσείου (οδός σημαντικής κυκλοφοριακής σημασίας) και την Ασκληπιού (τοπική οδός μειωμένης κυκλοφορίας) παρατηρήθηκε ένα σύνολο από ιδιαίτερα στοιχεία που διαμορφώνουν τον ξεχωριστό της χαρακτήρα: σημαντικά τοποσήματα και ποικιλομορφία αστικών χρήσεων (υγεία, εκπαίδευση, ιστορικότητα, πολιτισμός, αναψυχή), ανεκμετάλλευτοι - αμήχανοι ελεύθεροι χώροι εντοπισμένοι σε ένα δίκτυο γειτονιών, με τη δυνατότητα ανάπτυξης ένος διαπολιτισμικού αστικού χώρου. Αποτελεί λοιπόν ιδιαίτερη πρόκληση η σύνθεση ενός αρμονικού συνόλου που παράλληλα θα αναδεικνύει την ιδιαιτερότητα των τμημάτων. Διάρθρωνοντας ένα άνετο, ασφαλές και φιλικό στο περιβάλλον δικτύο πεζών και ποδηλάτων, αξιοποιώντας τους ελεύθερους και υπαίθριους χώρους δημοσίων κτιρίων, δημιουργώντας σύνδεση των ορίων του χειμάρρου Κωνσταντι-

6. Ανακαλύπτοντας το δημόσιο χώρο

(Άννα Καραταγλίδου, Βάσω Φαρμάκη, Κώστας Χελιώτης)

Η περιοχή μελέτης αποτελείται από τις οδούς Φιλελλήνων, Γραβιάς και την αδιάνοικτη οδό Σόλωνος (στάση μετρό Πατρικίου). Προσδιορίζουμε κυψέλες γειτονιάς στο εσωτερικό της περιοχής αφιερωμένες στους κατοίκους. Η σταδιακή μετατροπή της Φιλελλήνων σε πεζόδρομο θα τις ενώνει και ζωοδοτεί. Επίκεντρο ο Άνθρωπος: Η εξασφάλιση ενός βιώσιμου περιβάλλοντος γειτονιάς είναι προτεραιότητα στην πρότασή μας. Η αλλαγή νοοτροπίας είναι διαδικασία σταδιακή. Οι αρχιτεκτονικές επεμβάσεις πρέπει να ακολουθήσουν τα στάδια αυτά, από το ήπιο στο δραστικό σε βάθος χρόνου. Στην πρόταση η φιλοσοφία είναι ήπιες επεμβάσεις, με άμεσα οφέλη (οργανωτικά, περιβαλλοντικά, ανθρώπινα). Στον έλεγχο κλειδί είναι η ενεργή συμμετοχή των κατοίκων, (συμβούλια γειτονιάς) με αξιολόγηση επιτυχίας του εφαρμοσμένου σταδίου, και υπεύθυνη συμμετοχή που θα ανατροφοδοτεί με νέα δεδομένα το επόμενο στάδιο της πρότασης κ.Ο.Κ.

Η προσθηκη (στοιχείων και χρήσεων), η αφαιρε- ση (περιττών “θορύβων”) και η μεταβολη τους είναι ενέργειες διαχειρίσιμες ανάλογα με το βαθμο επέμβασης στο αστικό περιβάλλον και θέτουν ένα γλωσσάρι επικοινωνίας μεταξύ ενδιαφερομένων. Ανακαλύπτονται δημόσιοι χώροι: αυλές διατηρητέων, άκτιστα οικόπεδα, αζήτητα ισόγεια, λωρίδες γης των εισόδων των πολυκατοικιών, τυφλές όψεις, ακάλυπτοι, και οι ίδιοι οι δρόμοι με τον αστικό εξοπλισμό τους.

7. Next stop… στάση Πατρικίου!

(Μαρία Παναγιωτίδου, Ευαγγελία Παπατζάνη)

Η στάση Πατρικίου του μετρό τοποθετείται επί της οδού Σόλωνος, δημιουργώντας νέες δυνατότητες αλλά και ανάγκες για την περιοχή. Με τα δεδομένα αυτά και με τα χαρακτηριστικά που προσδίδει το πάρκο Πατρικίου σε ολόκληρη τη γειτονιά, οραματιστήκαμε ένα βιώσιμο περιβάλλον για τον άνθρωπο - κάτοικο και επισκέπτη. Κύρια πρόκληση αποτέλεσε το πάντρεμα του τοπικού χαρακτήρα της περιοχής με τον κεντρικό του μετρό, του δομημένου με τον ελεύθερο - πράσινο χώρο, με κέντρο την προτεραιότητα στον πεζό. Μια μεγάλη πλατεία στις εξόδους του μετρό, πλούσια σε δραστηριότητες, σε συνδυασμό με ένα δίκτυο πεζοδρόμων, στάσεων και κυκλοφοριακών ρυθμίσεων, επαναπροσδιορίζει τη σχέση του ατόμου με το δημόσιο χώρο και παράλληλα, διευκολύνει τη μετάβαση του επιβάτη στον προορισμό του μέσα από ένα ευχάριστο περιβάλλον.

13. Περιοχή Παπάφη

(Κωνσταντίνος Κέλπης, Έφη Λιλή, Αθηνά Χαραλαμπίδου)

Υπερθεματίζοντας στις έννοιες της βιώσιμης ανάπτυξης και των πράσινων πόλεων και αποφεύγοντας διακριτικά τα μεγαλεπήβολα σχέδια που οραματίζονται οι έννοιες αυτές, “βουτάμε” σε δύο στενά της πόλης και παραθέτουμε τα σχέδια… της επόμενης μέρας. Για να προχωρήσουμε σε οποιαδήποτε παρέμβαση, πρέπει να αδειάσουν οι δρόμοι από τα αυτοκίνητα, γεγονός που είναι εφικτό, αποκόπτοντας τους συγκεκριμένους από το δίκτυο κυκλοφορίας και διοχετεύοντας τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα στα πολυάριθμα ιδιωτικά παρκινγκ, μέσα από μια πολιτική σύμπνοιας, κατοίκων και αρχών. Δημιουργούμε λοιπόν ένα σύστημα woonerfs και πεζόδρομων, ένα πατρόν με βάση το οποίο κόβονται και ράβονται συνήθειες. Πυρήνας της ιδέας μας είναι η ευελιξία του χρήστη να κατοικήσει τον αστικό χώρο. Ακολουθώντας την αντίληψη πως η πρόταση του σχεδιαστή είναι εξίσου σημαντική με την πρόταση του κατοίκου της γειτονιάς, διακρίναμε τον εξοπλισμό σε δύο τομείς, τον σταθερό και τον ευέλικτο. Δίνοντας έμφαση στο δεύτερο σκέλος αφήνουμε τον άνθρωπο να εκφραστεί σε ένα πλαίσιο οργανωμένης “αταξίας” και οργανικότητας. Η πρόταση μας αποκτά μια ιδιαίτερη δυναμική μια και η ευρεία μάζα έρχεται αντιμέτωπη με την οικονομική κρίση. Υπό αυτό το πρίσμα προκαλούμε τον κόσμο να οικειοποιηθεί τον χώρο μέσα από ένα φθηνό, εναλλακτικό και δημιουργικό τρόπο, αρχές που συνθέτουν τον ορισμό της επανάχρησης. Ξεκινώντας από το επίπεδο του ματιού και καταλήγοντας σε μια μακροσκοπική-συνολική αντιμετώπιση της περιοχής, η Κορυτσάς, η Αετοράχης και η Βελισσαρίου αποκτούν ζωή μέσα από το δυναμικό που σήμερα εγκλωβίζεται ανάμεσα σε συμπαγείς τοίχους και μάζες άχαρων τροχοφόρων.

 





Μία αλλιώτικη μέρα, μια μέρα χωρίς αυτοκίνητο
  • Μία αλλιώτικη μέρα, μια μέρα χωρίς αυτοκίνητο
  • Μπορείς και εσύ!...
  • περισσότερα...

Δείτε επίσης

Ολοκληρώθηκε η δενδροφύτευση στον Υμηττό

Ολοκληρώθηκε η δενδροφύτευση στον Υμηττό

Παρά το τσουχτερό κρύο, μεγάλος αριθμός Εθελοντών ανταποκρίθηκε στην πρόσκλησή μας, και έδωσε το «παρών» την Κυριακή 15/1, στη δράση δενδροφύτευσης και καθαρισμού του Δήμου Ηλιούπολης που έγινε στον Υμηττό.

Καλός αριθμός
Aitisi xorigias